Vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH)

Bedrijven behoren op een veilige manier te werken. Ze moeten daarom voldoen aan wet- en regelgeving om deze veiligheid te garanderen. Provincies zijn samen met gemeenten verantwoordelijk voor het afgeven van vergunningen aan deze bedrijven. Ook houden ze toezicht om te zien of zij zich aan de regels houden en wordt bij niet naleven van vergunningvoorwaarden handhavend opgetreden. 

Provincies
De VTH gaat over het omgevingsrecht. Dat wil zeggen: milieuwet- en regelgeving, natuur- en ook bouwtoezicht op de bedrijven waarvoor provincies milieuvergunningen geven of toezicht op uitvoeren. Vanuit het IPO denken provincies mee over verbetering van wet- en regelgeving. Met het oog op verbetering van naleving doen provincies ook voorstellen om de afstemming tussen strafrecht en bestuursrecht te verbeteren. 
 
In de energietransitie hebben de provincies eveneens een stevige rol. In het Nationaal Energieakkoord hebben zij met de partners afgesproken om jaarlijks 1,5% op het finale energiegebruik te besparen, en houden zij toezicht op bedrijven die hiertoe energiebesparingsplannen moeten maken en uitvoeren.
 
Wettelijke coördinatietaak
Naast de taken van vergunningverlening, toezicht en handhaving coördineren de provincies van oudsher het milieu(keten)toezicht. Met de Wabo (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht) hebben de provincies een wettelijke coördinatietaak voor de volle breedte voor de hele leefomgeving;.  De VTH-taken van provincies worden uitgevoerd door de 29 Omgevingsdiensten, verspreid over het hele land. Op Omgevingsdienst.nl staat een kaart met alle Omgevingsdiensten in Nederland. 
 
Bijzondere risico’s en zware ongevallen
De complexere bedrijven en die met bijzondere risico’s op zware ongevallen (Brzo), zoals raffinaderijen, chemische fabrieken en opslagen van explosieve stoffen, vallen eveneens onder het bevoegd gezag van de provincies. Zes van de 29 omgevingsdiensten voeren deze VTH-taken voor alle provincies. Deze zes Brzo-omgevingsdiensten hebben de Brzo-app gemaakt. Deze app toont filmpjes waarin de VTH-ontwikkelingen kort uitgelegd worden. De app kan gedownload worden vanuit de App Store en vanuit Google Play.
 
Voor uitvoering van de Brzo-taken werken provincies met de andere overheden samen in  het BRZO+. Zo zorgen zij er voor dat de verschillende toezichthouders van de overheid,  samen optrekken, zodat er geen dubbel werk wordt verricht. Er wordt niet alleen op milieu, natuur en bouwzaken toezicht gehouden door de provincies. Ook is er controle op bijvoorbeeld brandveiligheid door de brandweer en op arbeidsveiligheid door de inspectie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Gezamenlijk zorgen zij er voor dat de   veiligheidsregels eenduidig door de overheid worden geïnterpreteerd, waardoor het toezicht op die regels overal hetzelfde verloopt.
 
Na de vuurwerkramp in Enschede op 13 mei 2000 is de Risicokaart ontstaan uit behoefte naar informatie over risicosituaties. In woord en beeld geeft dit instrument inzicht in mogelijke risicosituaties in de leefomgeving. De voorziening Risicokaart helpt overheden om hun (wettelijke) taken efficiënt en effectief uit te oefenen.
 
Door specifieke en unieke data en informatie over risico’s en risicosituaties te ontsluiten:
  • zodat mensen geïnformeerd worden over risico’s waaraan ze kunnen blootstaan voordat zich een ramp voordoet;
  • zodat de regionale brandweer (nu: de veiligheidsregio) zich beter kan voorbereiden op het bestrijden van rampen en het beheersen van crises;
  • voor vergunningverlening, toezicht en handhaving;
  • voor ruimtelijke ordening.

Daarnaast informeert de Risicokaart het grote publiek over mogelijke risicosituaties in de eigen leefomgeving.

 
Bestuurlijke adviescommissie
De bestuurlijke adviescommissie Vergunningverlening Toezicht en Handhaving, onder voorzitterschap van het IPO-bestuurslid met de VTH- portefeuille, behartigt de belangen van de provincies. De bestuurlijke adviescommissie wordt gevormd door de portefeuillehouders VTH binnen de provincies.