Mobiliteit / Toekomst OV

Reizigers maken steeds vaker gebruik van het regionaal OV om op hun werk, school en andere bestemmingen te komen. Het vergroot de bereikbaarheid van bestemmingen, bevordert de leefbaarheid van (buiten)gebieden en de maatschappelijke deelname van inwoners. Provincies en vervoerregio’s besteden het regionaal OV aan. Zij zetten zich in voor bereikbare regio’s en een betrouwbaar en betaalbaar openbaar vervoer. Dit draagt bij aan de sociale ontplooiing van inwoners, een concurrerende economie, efficiënt ruimtebeslag en een aangename en gezonde leefomgeving in de regio’s. 

Voor 2,4 miljoen reizigers per dag is het regionaal OV een onmisbare schakel in hun reis van deur tot deur; goed voor een totale reisafstand af van zo'n 6,7 miljard kilometer per jaar.   

Actieagenda De Sprong en Toekomstbeeld OV 
Het regionaal OV staat onder druk. Zo ligt er in een aantal gebieden in Nederland een grote uitdaging omdat de maximale groei van het regionaal OV is bereikt terwijl het aantal reizigers toeneemt. In andere gebieden daarentegen kampt het regionaal OV met een te beperkt aantal reizigers, waardoor het een uitdaging is om daar toch regionaal OV te kunnen blijven aanbieden. Verder staat in heel Nederland de betaalbaarheid van het regionaal OV onder druk.  

Om deze uitdagingen het hoofd te bieden werken de provincies in IPO-verband met de vervoerregio’s aan vernieuwing van het regionaal OV. In oktober 2018 stelden zij de 'Actieagenda De Sprong’ op, met de acties die zij de komende jaren gaan ondernemen. De Actieagenda hangt nauw samen met de Contouren van Toekomstbeeld OV (februari 2019), het ambitiedocument waarin rijk, provincies, vervoerregio’s en ProRail de contouren schetsen van het toekomstbeeld OV 2040. De vijf hoofdthema’s uit ‘De Sprong’ waarop de gezamenlijke provincies zich richten zijn: 

  1. Door ontwikkelen van herkenbare knooppunten voor reizigers 
  2. Realiseren van snellere verbindingen door differentiatie in bereikbaarheidskwaliteit 
  3. Maken van gedurfde keuzes voor bereikbare stedelijke regio’s 
  4. Mogelijk maken van zorgeloos reizen  
  5. Innoveren in landelijk gebied 
Samenwerking als sleutel tot succes 
De (inter)nationale, regionale en lokale (openbaar) vervoerssystemen zijn nauw met elkaar verweven. Dat maakt samenwerking met het rijk, vervoerregio’s, gemeenten, vervoerders en ProRail cruciaal. Om de provinciale belangen te kunnen behartigen overleggen de gezamenlijke provincies in IPO-verband regelmatig met alle partijen. Een andere belangrijke partner van de gezamenlijke provincies en vervoerregio’s is DOVA, het samenwerkingsverband van decentrale OV-autoriteiten op het gebied van het betalen, de reisinformatie, de doorstroming, de sociale veiligheid en de toegankelijkheid van het OV. 
 
Omvorming ProRail 
De gezamenlijke provincies zijn betrokken bij de omvorming van ProRail door het ministerie van Infrastructuur en Water. (Zie IPO-brief van november 2018 in reactie op het ontwerpwetsvoorstel). Het IPO levert ook inbreng over de manier waarop het openbaar vervoer in de toekomst wordt vergund aan (markt)partijen en de wijze waarop overheden dit aansturen, de zogenaamde ‘ordening en sturing’ op het spoor. Met het oog op een optimale regionale bereikbaarheid maken de gezamenlijke provincies zich sterk voor een gelijkwaardige positie ten opzichte van het rijk als spoordienstverlener. Op deze manier kunnen ze adequaat investeren ten behoeve van de regionale spoordiensten.